Hidrolik Hortum Nedir? Çeşitleri, Ölçüleri ve Doğru Seçim Rehberi

Hidrolik Hortum Nedir?
Hidrolik hortum, hidrolik sistem içerisinde basınç altında bulunan yağ veya uygun hidrolik akışkanın sistem bileşenleri arasında taşınmasını sağlayan esnek bağlantı elemanıdır.
Sabit boruların kullanılmasının zor olduğu hareketli makinelerde, titreşimin bulunduğu sistemlerde ve parçalar arasında esnek bağlantı gereken noktalarda hidrolik hortumlar önemli avantaj sağlar.
Ekskavatörler, iş makineleri, presler, tarım makineleri, forkliftler, üretim makineleri, kaldırma sistemleri ve birçok endüstriyel uygulamada farklı özelliklere sahip hidrolik hortumlar kullanılır.
Bir hortumun dışarıdan benzer görünmesi, aynı çalışma koşullarına uygun olduğu anlamına gelmez. Kullanılacak hortumun teknik değerleri mutlaka uygulamanın gereksinimleriyle karşılaştırılmalıdır.
Hidrolik Hortumun Yapısı Nasıldır?
Çoğu hidrolik hortum temel olarak üç ana katmandan oluşur.
İç tüp, hidrolik yağ veya taşınan diğer akışkanla doğrudan temas eden bölümdür. Bu nedenle kullanılan akışkanla kimyasal olarak uyumlu olması gerekir.
Takviye katmanı, hortumun yüksek basınca dayanmasını sağlayan ana taşıyıcı yapıdır. Uygulamaya göre tekstil takviye, çelik tel örgü veya çok katmanlı spiral çelik tel kullanılabilir.
Dış kaplama ise iç yapıyı sürtünme, yağ, hava koşulları, ozon, kir ve mekanik etkiler gibi dış etkenlere karşı korur.
Bu yapı üreticiden üreticiye ve hortumun kullanım amacına göre değişebilir. Bu nedenle yalnızca hortumun dış görünüşüne bakarak seçim yapılmamalıdır.
Hidrolik Hortum Çeşitleri Nelerdir?
Hidrolik hortumlar kullanım basıncına, yapısına, esnekliğine, sıcaklık dayanımına ve karşılaması gereken standarda göre farklı gruplara ayrılır.
Çelik Tel Örgülü Hidrolik Hortumlar
Endüstriyel ve mobil hidrolik uygulamalarda yaygın olarak kullanılan hortum tiplerinden biridir. Tek veya birden fazla çelik tel örgü takviye sayesinde basınç altında dayanım sağlar.
EN 853 1SN ve 2SN gibi ifadeler bu grupta sık karşılaşılan standart tanımlarıdır. Genel olarak 1SN yapılar tek çelik tel örgü, 2SN yapılar ise iki çelik tel örgü takviyeli olarak karşımıza çıkar.
Ancak çalışma basıncı yalnızca “1SN veya 2SN” adına bakılarak belirlenmemelidir. Hortum çapına ve üretici teknik tablosuna göre izin verilen çalışma basıncı ayrıca kontrol edilmelidir.
Kompakt Hidrolik Hortumlar
Dar alanlarda ve daha küçük bükülme yarıçapının gerektiği uygulamalarda kompakt hortumlar avantaj sağlayabilir.
EN 857 1SC ve 2SC gibi standartlarla karşılaşabilirsiniz. Sertek ürün gamında da EN 857 2SC sınıfında yüksek basınç ve esneklik odaklı hidrolik hortum seçenekleri bulunmaktadır.
Spiral Telli Yüksek Basınç Hortumları
Çok yüksek basıncın, yüksek basınç darbelerinin ve ağır çalışma şartlarının bulunduğu sistemlerde spiral çelik tel takviyeli hortumlar tercih edilebilir.
İş makineleri, madencilik ekipmanları ve ağır hizmet hidrolik sistemleri bu tip hortumların kullanılabildiği uygulamalara örnektir.
Termoplastik Hidrolik Hortumlar
Termoplastik hortumlar düşük ağırlık, farklı kimyasal dayanım seçenekleri ve belirli uygulamalarda sağladıkları esneklik nedeniyle tercih edilebilir.
Özellikle kullanılan akışkan, çalışma sıcaklığı, basınç ve hareket şartları değerlendirilerek uygun ürün belirlenmelidir.
Özel Amaçlı Hidrolik Hortumlar
Yüksek sıcaklık, çok yüksek basınç, özel akışkanlar, aşınmanın yoğun olduğu ortamlar veya hareketli makine uygulamaları için geliştirilmiş özel hortumlar da bulunmaktadır.
Bu nedenle “en iyi hidrolik hortum” şeklinde tek bir ürün yoktur. En doğru hortum, kullanılacağı sistemin şartlarını doğru şekilde karşılayan hortumdur.
Hidrolik Hortum Ölçüleri Nasıl Belirlenir?
Hidrolik hortum seçiminde en önemli ölçülerden biri hortumun iç çapıdır.
Sektörde hortum çaplarında milimetre, inç, DN ve dash ölçüleriyle karşılaşılabilir.
| Dash ölçüsü | İnç | Yaklaşık DN |
|---|---|---|
| -4 | 1/4" | DN 6 |
| -5 | 5/16" | DN 8 |
| -6 | 3/8" | DN 10 |
| -8 | 1/2" | DN 12 |
| -10 | 5/8" | DN 16 |
| -12 | 3/4" | DN 19 |
| -16 | 1" | DN 25 |
| -20 | 1 1/4" | DN 31 |
| -24 | 1 1/2" | DN 38 |
| -32 | 2" | DN 51 Örneğin Ancak bağlantı rekorunun diş ölçüsü ile hortum iç çapı birbirine karıştırılmamalıdır. Bir hortum takımında hortum ölçüsü, rakor tipi ve bağlantı dişi ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Yanlış veya gereğinden küçük iç çap; akış hızının yükselmesine, basınç kaybına ve sistemde gereksiz ısı oluşmasına neden olabilir. Gereğinden büyük çap ise maliyet, ağırlık ve montaj alanını gereksiz yere artırabilir. Çalışma Basıncı Neden Önemlidir?Hidrolik hortum seçiminde en sık yapılan hatalardan biri hortumun yalnızca çapına bakılmasıdır. Aynı iç çapa sahip iki hortumun izin verilen çalışma basınçları tamamen farklı olabilir. Seçilen hortumun üretici tarafından belirtilen maksimum çalışma basıncı, sistemde karşılaşacağı çalışma şartlarını karşılamalıdır. Basınç darbeleri ve ani yükselmeler de değerlendirmeye dahil edilmelidir. Hortumun katalogda verilen patlama basıncı ise normal çalışma basıncı olarak kullanılmamalıdır. Güvenli ürün seçimi için üreticinin belirttiği çalışma basıncı esas alınmalıdır. Sıcaklık ve Akışkan Uyumu Neden Kontrol Edilmelidir?Her hidrolik hortum her sıcaklıkta ve her akışkanla kullanılmaz. Yüksek yağ sıcaklığı hortum malzemesinin yaşlanmasını hızlandırabilir. Hortumun sıcak bir makine parçasına, egzoz hattına veya başka bir ısı kaynağına çok yakın döşenmesi de dış yüzey üzerinde olumsuz etki oluşturabilir. Aynı şekilde hortum iç tüpünün taşınacak hidrolik yağ veya diğer akışkanla uyumlu olması gerekir. Bu nedenle ürün seçerken yalnızca “kaç bar?” sorusu değil, hangi akışkan, hangi sıcaklık ve hangi ortam? soruları da cevaplanmalıdır. Minimum Bükülme Yarıçapı Nedir?Her hidrolik hortumun güvenli şekilde bükülebileceği bir minimum bükülme yarıçapı vardır. Hortumu üreticinin belirlediği değerden daha keskin şekilde bükmek; hortumun iç yapısında zorlanmaya, akış kesitinin daralmasına ve kullanım ömrünün azalmasına neden olabilir. Özellikle hortumun rakordan çıktığı noktada hemen keskin şekilde kıvrılması önlenmelidir. Montaj sırasında hortumun hareket payı, çalışma sırasında uzama-kısalma davranışı, sürtünme noktaları ve makinenin hareket yönü birlikte değerlendirilmelidir. Hidrolik Hortum Neden Arızalanır?Hidrolik hortum arızalarının tek bir sebebi yoktur. Yanlış basınç sınıfı, uygun olmayan hortum çapı, aşırı sıcaklık, kimyasal uyumsuzluk, hatalı rakor uygulaması, minimum bükülme yarıçapının aşılması, hortumun burularak monte edilmesi ve dış yüzeyin sürekli bir parçaya sürtünmesi kullanım ömrünü ciddi şekilde azaltabilir. Hortum yüzeyinde çatlama, tel takviyenin görünmesi, kabarma, ezilme, yağ sızıntısı veya bağlantı bölgesinde deformasyon görülmesi durumunda hortum sistemi kontrol edilmelidir. Basınçlı hidrolik sistemlerde bakım ve değişim işlemleri uygun güvenlik prosedürleriyle gerçekleştirilmelidir. 1SN ve 2SN Hidrolik Hortum Arasındaki Fark Nedir?1SN ve 2SN ifadeleri hidrolik hortumlarda sık karşılaşılan standart tanımlarıdır. 1SN tipi hortumlar genel olarak tek çelik tel örgü takviyeli, 2SN hortumlar ise iki çelik tel örgü takviyeli yapıdadır. Ancak yalnızca örgü sayısına bakarak ürün seçmek doğru değildir. Hortumun ölçüsü, katalog çalışma basıncı, sıcaklık aralığı, minimum bükülme yarıçapı, akışkan uyumluluğu ve kullanılacak rakor sistemi birlikte değerlendirilmelidir. Hidrolik Hortum Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?Doğru ürün için mevcut hortum üzerindeki yazıları ve standart bilgisini kontrol etmek büyük kolaylık sağlar. Hortum üzerinde okunabiliyorsa marka, seri, standart, dash ölçüsü ve diğer teknik bilgiler not edilmelidir. Yeni bir sistem tasarlanıyorsa sistemin çalışma basıncı, maksimum sıcaklığı, kullanılan akışkan, gerekli debi, hortum uzunluğu ve bağlantı tipleri belirlenmelidir. Özellikle kritik uygulamalarda yalnızca benzer görünen bir hortumla değişim yapılmamalı; ürünün teknik özellikleri karşılaştırılmalıdır. Hidrolik Hortum Ne Kadar Sürede Değiştirilmelidir?Bütün hidrolik hortumlar için geçerli tek bir değişim süresi yoktur. Hortumun kullanım ömrü; çalışma basıncına, basınç çevrimlerine, sıcaklığa, hareket miktarına, ortam şartlarına, sürtünmeye, akışkana, montaj kalitesine ve hortumun yapısına göre değişebilir. Bu nedenle yalnızca takvim yaşına göre değil, üretici tavsiyeleri ve düzenli görsel kontrol sonuçlarına göre değerlendirme yapılmalıdır. Hidrolik Hortum Seçiminde Sertek HidrolikHidrolik sisteminiz için hortum seçerken ürünün yalnızca çapını değil, sistemin tamamını değerlendirmek önemlidir. Sertek Hidrolik ürün gamında farklı basınç, standart ve kullanım alanlarına yönelik hidrolik hortum seçenekleri bulunmaktadır. İhtiyacınız olan hortum ölçüsünden veya bağlantı tipinden emin değilseniz mevcut hortum üzerindeki teknik bilgileri, çalışma basıncını, kullanılacak akışkanı ve bağlantı ölçülerini belirterek ürün seçimi için destek alabilirsiniz. Hidrolik hortum çeşitlerini inceleyebilir veya uygulamanıza uygun ürün için Sertek Hidrolik ile iletişime geçebilirsiniz. Teknik NotHortumların çalışma basıncı, sıcaklık aralığı, minimum bükülme yarıçapı ve akışkan uyumluluğu ürün serisine ve ölçüsüne göre değişebilir. Nihai ürün seçiminde ilgili hortumun güncel teknik föyü ve üretici tavsiyeleri esas alınmalıdır. |

Yorumlar